چهارشنبه, ۰۵ آذر ۱۳۹۹

چگونه چه گوارا کوبا را برای مقابله با کووید -۱۹ آموزش داد

از اوایل دسامبر سال ۱۹۵۹ ارنستو « چی « گوارا با گرفتن ۹ ماه مرخصی از دانشگاه پزشکی با موتورسیکلت رهسپار آرژانتین، شیلی، پرو، کلمبیا و ونزوئلا شد. یکی از اهداف وی کسب تجربه علمی در مورد جذام بود. در شب بیست و چهارمین سالگرد تولدش، <چه >در لا کولونیا دی سان پابلو در پرو مشغول شنا کردن در کنار رودخانه بود تا به جذامیان بپیوندد. او در میان ۶۰۰ نفر از جذامیان در کلبه های جنگل قدم زد تا به روشی که

آنها از خود مراقبت میکنند پی ببرد. چه راضی نبود که فقط دست به مطالعه زند و با آنها همدردی کند – او میخواست با آنها زندگی کند و موجودیت و زیست آنها را بفهمد. در تماس با افرادی که فقیر و گرسنه بودند و هم زمان بیمار بودند، او را تغییر داد. وی داروی جدیدی را پیشبینی کرد، با پزشکانی که به بیشترین تعداد بیماران با مراقبت های پیشگیرانه و آگاهی عمومی از بهداشت را در اختیار داشتند همراهی می کرد. چند سال بعد، چه به عنوان پزشک به جنبش ۲۶ ژوئیه فیدل کاسترو پیوست و در میان ۸۱ مسافری که در گرا نما (هواپیما) بود، در روز دوم دسامبر ۱۹۵۶ در کوبا به زمین نشست.

داروی انقلابی

پس از پیروزی اول ژانویه سال ۱۹۵۹ که رژیم فلاگنسیو باتیستا را سرنگون کرد، قانون اساسی جدید کوبا شامل رویای چه گوارا یعنی مراقبت های پزشکی رایگان برای همه به عنوان حقوق بشر بود. با داشتن درک درستی از عدم موفقیت های سیستم های اجتماعی جدا از جامعه و مردم، باعث شد تا دولت انقلابی هم زمان مبارزه با بحران های بی سوادی، نژاد پرستی ، فقر و مسکن، بیمارستانها و درمان گاه هایی را در بخشهای تحت نظر ایجاد کند. کوبا در سال ۱۹۶۴ و در سال ۱۹۷۴ مجددا کلینیک های خود را برای ارتباط بهتر جامعه و بیماران از نو بنا کرد. تا سال ۱۹۸۴ کوبا تیم های پزشکی و پرستاری را در محله هایی که در آنجا زندگی و کار می کردند را مرسوم کرده بود (مشاوره).

ایالات متحده بیش از پیش فتنه گر و آماده به جنگ شده بود، به همین دلیل در سال ۱۹۶۰ کوبایی ها کمیسیون هایی برای دفاع از انقلاب به منظور دفاع از کشور ترتیب دادند. در صورت وقوع طوفان، کمیته ها آماده شدند تا سالمندان، معلولان، بیماران و بیماران روانی را به ارتفاعات بالا تر منتقل کنند، از این رو مراقبت های بهداشتی داخلی و امور خارجی را در هم می آمیزند، ارتباطی که در طول تاریخ کوبا تداوم داشته است.

هم چنانکه انقلاب کوبا مبتنی بود بر گسترش و توسعه مراقبت های پزشکی فرا تر از شهرهای بزرگ و مناطق روستائی که بیشترین میزان را به آن احتیاج داشتند، ولی این قدمی کوتاه برای گسترش و توسعه این کمک ها به سایر کشورها بود. دولت انقلابی کوبا پس از زلزله ی ۱۹۶۰ شیلی یک تیم پزشکی به آنجا فرستاد و در سال ۱۹۶۳ یک تیپ پزشکی به الجزیره که برای استقلال از فرانسه می جنگیدند فرستاد. این اقدامات زمینه را برای کمک های پزشکی بین المللی فراهم نمود، که در طول دهه ها رشد کرد و اکنون شامل کمک به در مان بیماری همه گیر کووید – ۱۹ است.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ ، دو فاجعه موجودیت کشور را تهدید کرد. اولین قربانی ایدز در سال ۱۹۸۶ در گذشت. در دسامبر ۱۹۹۱ ، اتحاد جماهیر شوروی از هم فرو پاشید و به یارانه ۵ میلیارد دلاری سالانه خود به کوبا پایان داد، تجارت بین المللی را مختل کرد و اقتصاد کوبا را به یک سقوط آزاد فرستاد که باعث تشدید بیماری همه گیر ایدز شد. طوفان تمام عیار برای عفونت ایدز در افق ظاهر شد. میزان ابتلا به ویروس اچ آی وی برای منطقه کارائیب تنها در جنوب آفریقا دوم بود، جائیکه اخیرا تعداد زیادی کوبایی در جریان جنگ آنگولا فعال بودند. تحریم همه جانبه این جزیره دسترسی به دارو ها (از جمله آنهایی که برای ایدز و اچ آی وی) را کاهش داده بود، بطوریکه داروهای مورد نیاز را به طرز بیداد گرانه ای گران کرد و زیر ساخت های مالی مورد استفاده برای خرید مواد داروئی را مختل کرد. کوبا که به شدت نیازمند بود، سیل گردشگری و توریستی را گشود و باعث افزایش درآمد قابل ملاحظه ای شد.

دولت خدمات را در همه زمینه ها به جز دو مورد کاهش داد: آموزش و مراقبت های بهداشتی. مؤسسات تحقیقی این کشور آزمایش بالینی کوبا را تا سال ۱۹۸۷ در مورد اچ آی وی انجام دادند. بیش از ۱۲ میلیون آزمایش تا سال ۱۹۹۳ انجام شد. تا سال ۱۹۹۰ ، هنگامی که افراد هم جنس گرا قربانیان اصلی اچ آی وی در این جزیره شده بودند، تنفر و تعصب در برابر هم جنس گرایی در مدارس به چالش کشیده شد. کاپوت در مطب پزشکان به صورت رایگان ارائه می شد و با وجود هزینه ای گران، دارو های ضد ویروسی نیز در دسترس عموم قرار گرفته بود.

تلاش یک پارچه و برنامه ریزی شده کوبا برای مقابله با اچ آی وی/ ایدز پاسخ مثبت داد. در اوایل دهه ۱۹۹۰ در همان زمان که کوبا دویست مورد ایدز داشت، شهر نیویورک ( با تقریبا همین جمعیت) ۴۳۰۰۰ مورد داشت. (1 ) علی رغم داشتن بخش بسیار کوچکی از منابع و ثروت ایالات متحده، کوبا توانست بر اثرات ویران کننده تحریم همه جانبه ایالات متحده غلبه کند و یک برنامه مبارزه با بیماری ایدز به مراتب برتر از کشوری که برای نابود کردن کوبا تلاش می کرد را به مرحله عمل درآورد. در طی این دوره ویژه، کوبا یی ها نسبت به ایالات متحده عمر طولانی تر و میزان مرگ و میر نوزادان پائین تر را تجربه کردند. کوبا با الهام به التیام دهندگان و بهبود یافتگان سراسر جهان این باور را جا انداخت که یک کشور با یک سیستم منسجم و دلسوز می تواند حتی در مقابل ترسناک ترین احتمالات کامیاب شود.

کووید -۱۹ به کوبا اصابت می کند

غلبه بر اچ آی وی/ ایدز و بحران های دوره ویژه، کوبا را برای کووید – ۱۹ آماده کرد. با آگاهی از شدت این ویروس همه گیر، کوبا می دانست که دو مسئولیت جدایی ناپذیر دارد: مراقبت از خود با یک برنامه جامع و به اشتراک گذاشتن قابلیت های خود در سطح بین المللی.

دولت بلا فاصله وظیفه ای را انجام داد که در اقتصاد محور بازار بسیار دشوار بود – تغییر تجهیزات کارخانه های ملی شده (که معمولا لباس یا یونیفرم مدرسه را تولید می کرد) برای تولید ماسک. با چنین تغییراتی کوبا تا اواسط آوریل ۲۰۲۰ انجام داد، به اندازه کافی تولیدات مورد نیاز تأمین شد، در حالیکه ایالات متحده با ظرفیت تولید زیاد خود همچنان دچار کمبود بود.

بحث و گفتگو در بالاترین سطوح وزارت بهداشت عمومی کوبا باعث ایجاد سیاست ملی شد. برای تعیین اینکه چه کسی به این بیماری مبتلا شده است، باید آزمایشات گسترده ای انجام می شد. افراد عفونی ضمن اطمینان از داشتن مایحتاج غذایی و سایر نیاز ها باید قرنطینه می شدند. رد یابی تماس ها برای اینکه چه کسی ممکن است در معرض این ویروس قرار گرفته باشد می بایست تعیین می شد. کارکنان پزشکی برای بررسی سلامتی هر شهروند می بایست به درب منزل همگان بروند. کارکنان مشاور باید به همه کسانیکه در این مرحله خطرناک هستند توجه ویژه را بدهند.

تا دوم مارس، ۲۰۲۰ ، کوبا برنامه پیشگیری و کنترل ویروس کورونا را تنظیم و تأسیس کرده بود. (2 ) طی چهار روز، این برنامه شامل می شد از تشخیص دما و احتمالا ایزوله کردن مسافران تازه واردی که عفونت را گسترش می دهند. این اتفاقات قبل از اولین تشخیص کووید – ۱۹ در کوبا در ۱۱ مارس سال جاری رخ داده است. کوبا اولین مرگ و میر توسط کووید – ۱۹ را تا ۲۲ مارس تأیید کرد، که ۳۵ مورد تأیید شده وجود داشت، تقریبا یک هزار بیمار در بیمارستان ها مشاهده می شدند، و بیش از ۳۰ هزار نفر تحت نظارت در خانه بودند. روز بعد، ورود خارجیان غیر مجاز را ممنوع اعلام کرد، و این باعث نگرانی شدید درآمد گردشگری کشور شد. (3 )

آن روز بود که دفاع کشوری کوبا برای پاسخ سریع کووید -۱۹ هشدار داد و شورای دفاع هاوانا تصمیم گرفت که چون یک مشکل جدی در منطقه مسکونی ودادو (اسم محله) که معروف به بزرگترین تجمع ویزیتور های خارجی است و احتمال بیشتری به داشتن این ویروس بود رسیدگی کند. سوم آوریل همین سال، این منطقه کاملا بسته شد. همانطور که مریم انصارا شاهد بود، « هر کسی که نیاز به ورود یا خروج دارد باید ثابت کند که آزمایش شده و عاری از کووید – ۱۹ است. » دفاع ملی اطمینان حاصل کرد که فروشگاه ها مواد مورد نیاز را حمل می کنند و همه افراد آسیب پذیر مرتّباً مورد آزمایش پزشکی قرار می گیرند. (4 )

منطقه ودادو، هشت مورد تأیید شده داشت که برای یک منطقه کوچک تعدادی قابل ملاحظه بود. مقامات بهداشت و درمان کوبا می خواستند ویروس در مرحله « گسترش محلی » باقی بماند، هنگام که می تواند از شخصی به شخص دیگر سرایت کند و رد یابی شود. آنها در پی جلوگیری از ورود آن به مرحله « شیوع اجتماعی » مورد نظر بودند، در حالیکه رد یابی امکان پذیر نیست زیرا خارج از کنترل است. هم چنانکه متخصصان بهداشت آمریکائی برای تجهیزات محافظتی التماس می کردند و آزمایش در ایالات متحده آنقدر پراکنده بود که مردم مجبور بودند برای آزمایش شدن با التماس در خواست کنند (به جای آنکه کارکنان بهداشتی مخاطبین بیماران عفونی را آزمایش کنند)، کوبا کیت های تست سریع را برای رد یابی تماس با افرادی که مبتلا به ویروس شده اند را داشت.

در اواخر ماه مارس و اوایل آوریل، بیمارستان های کوبا هم چنین در حال تغییر الگوی کار به منظور به حد اقل رساندن سرایت این ویروس بودند. پزشکان هاوانا به مدت پانزده روز به بیمارستان السالوادور رفتند و شب ها را در محوطه ایکه برای کادر پزشکی در نظر گرفته شده بود سر کردند. سپس آنها به محلی جدا از بیماران نقل مکان کردند که پانزده روز دیگر در آن محل اقامت داشتند و قبل از بازگشت به منازل خود مورد آزمایش قرار گرفتند. آنها بدون ترک منزل پانزده روز دیگر در آنجا ماندند و قبل از شروع مجدد کار پزشکی دو باره آزمایش شدند. این دوره از انزوای ۴۵ روزه مانع از آن شده که کارمندان پزشکی از طریق سفرهای روزانه خود به محل کار و باز گشت، بیماری را به جامعه منتقل کنند.

سیستم پزشکی کوبا با مشاورات مقامات به سراسر کشور گسترش می یابد. دانشجویان پزشکی سالهای سوم، چهارم و پنجم توسط پزشکان مشاور تعیین می شوند که هر روز به منازل خاص بروند. وظایف آنها شامل بدست آوردن اطلاعات و دانستنی های نظر سنجی از ساکنان با مراجعه بیشتر به سالمندان، نوزادان و افراد دارای مشکلات تنفسی می باشد. این بازدیدها داده ها یا اطلاعات پزشکی پیشگیری را جمع آوری می کنند و سپس توسط افرادی که در بالاترین موقعیت های تصمیم گیری کشور هستند در نظر گرفته می شود. هنگامی که دانش آموزان داده های خود را می آورند، پزشکان از یک قلم قرمز برای علامت گذاری نقاط حاد و برانگیخته در جایی که مراقبت های اضافی لازم است استفاده می کنند. پزشکان محله به طور مرتب در کلینیک ها ملاقات می کنند تا در مورد آنچه که هر پزشک انجام می دهد صحبت کنند، یعنی چه چیزی را کشف می کنند، چه اقدامات جدیدی را وزارت بهداشت کوبا انجام می دهد و چگونگی تأثیر شدید کار بر کارکنان پزشکی صورت می گیرد.

به این طریق، هر شهروند کوبایی و هر کارمند مراقبتهای بهداشتی از افرادی در مطب پزشکان محله گرفته تا معتبرترین مؤسسات تحقیقاتی در تعیین سیاستهای بهداشتی نقش دارند. در حال حاضر کوبا دارای ۸۹ هزار دکتر، ۸۴ هزار پرستار و 9 هزار داشنجواست که قرار است در سال ۲۰۲۰ از دانشگاه علوم پزشکی فارق التحصیل شوند. مردم کوبا هر گز تحمل نمی کنند که بالاترین مقام کشور در مورد رد یا بی و توصیه های پزشکی را نادیده بگیرند و اجازه دهند سیاستهای تعیین شده توسط آنچه که شرکتهای سود آور مطرح می کنند انجام گیرد.

دولت کوبا توزیع رایگان داروی هومیوپاتی (گیاهی) را به ساکنان استان هاوانا و استان پینار دل ریو تأیید کرد. (5 ) سوزانا هورلیچ یکی از افراد بی شماری بود که آن را دریافت کرد. در ۸ آوریل سال جاری، دکتر یائیسن، یکی از سه پزشک مشاور که با دو خیابان با منزل وی فاصله داشت با یک بطری کوچک داروی هومیوپاتی به منزل وی می آید و طرز استفاده از آن را توضیح می دهد. دستور العمل را هشدار می دهد که این دارو تنها سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند، اما جایگزینی برای اینترفرران آلفا ۲ بی نیست و یا اینکه واکسنی باشد. هورلیچ معتقد است که پدیده مهمی در مورد سیستم پزشکی کوبا است که بجای دو طرفه بودن، مانند اغلب کشورهای دیگر، «طب کلاسیک» از یک طرف و داروی جایگزینی از طرف دیگر، کوبا دارای یک سیستم بهداشتی است که همه را در بر می گیرد. هنگامی که شما به عنوان پزشک تحصیل می کنید، شما در مورد داروهای هومیوپاتی هم با تمام اشکال آن مطلع می شوید. (6 )

همبستگی جهانی در زمان کووید – ۱۹     

یک الگوی قدرتمند: شاید مهم ترین مؤلفه بین المللی بودن کوبا در طول بحران کووید -۱۹ استفاده از چندین دهه تجربه خود برای ایجاد نمونه ای از چگونگی مقابله با ویروس با یک برنامه دلسوزانه و طرح شایسته در کشور بوده است. مقامات بهداشت عمومی در سراسر جهان از اقدامات کوبا الهام گرفته اند.

انتقال دانش و تجربه: هنگامی که ویروس هایی که باعث ابتلا به ایبولا می شوند، که عمدتا در کشورهای جنوب صحرای آفریقا یافت می شوند، در پائیز سال ۲۰۱۴ به طرز چشم گیری افزایش می یابد، بسیاری از مردم در سطح جهانی با وحشت روبرو می شوند. به زودی بیش از ۲۰ هزار نفر آلوده شدند، بیش از ۸ هزار نفر جان خود را از دست دادند و نگرانی هایی در مورد اینکه شمار تلفات می تواند به ۱۰۰ ها هزار نفر برسد، افزایش یافت. در این اوضاع، ایالات متحده نیروی نظامی به این منطقه گسیل می کند، سایر کشورها وعده پول دادند. کوبا اولین کشوری بود که به آنچه بیشتر از هر چیز مورد نیاز بود پاسخ داد: این کشور تعداد۱۰۳ پرستار و ۶۲ پزشک داوطلب را به سیرِرا لیئون فرستاد. از آنجا که بسیاری از کشور ها نمی دانستند چگونه به این بیماری پاسخ دهند، کوبا داوطلبان سایر کشور ها را در مؤسسه پزشکی پدروکوری (که طب مناطق استوایی یا تراپیکال در بر میگیرد) در هاوانا آموزش داد. در کل، کوبا به ۱۳ هزار نفر آفریقایی، ۶۶ هزار نفر لاتینی و ۶۲ نفر از جزایر کاراپیب آموخت که چگونه بدون آلوده شدن خود به این ویروس می توانند ایبولا را درمان کنند.

ونزوئلا تلاش کرده است که جنبه های اساسی الگوی بهداشتی کوبا را در سطح ملی تکرار کند که در مبارزه با کووید -۱۹ به خوبی به ونزوئلا خدمت کرده است. در سال ۲۰۱۸ ساکنان التوس دی لدایس، هفت شورای عمومی از جمله به منظور سلامت و بهداشت جامعه سازمان دهی کردند. یکی از ساکنین، فضای منزل خود را در دسترس ابتکار سیستم بهداشت و درمان عمومی قرار داد تا دکتر گوتیرز بتواند مطب داشته باشد. او جمع آوری اطلاعات مربوط به شناسایی ساکنان در معرض خطر و بازدید از همه ساکنین در منازل شان به منظور توضیح نحوه جلو گیری از عفونت این ویروس هماهنگ می کند. پرستاری به نام خانم دل ویل مارکز که یک چاویستا (طرفدار پرو پا قرص چاوز) است با ورود اولین پزشکان کوبا به آقای باریو ادنترو کمک کرد. او بیاد می آورد که ساکنان هرگز یک پزشک را در محله خود ندیده بودند، اما وقتی کوبایی ها وارد شدند، « ما درب های منزل خود را بروی پزشکان باز کردیم، آنها با ما زندگی کردند، با ما عذا خوردند و در میان ما کار کردند. » (7 )

داستان هایی از این چنین به درون ونزوئلا نفوذ می کند. در نتیجه ساختن یک سیستم بهداشتی از نوع کوبا مورد استقبال قرار میگیرد، خبر گزاری تله سور گزارش داد که تا ۱۱ آوریل ۲۰۲۰ دولت ونزوئلا ۱۸۱۳۳۵ آزمایش واکنش زنجیره ای پولیمر را به موقع انجام داده است و در نتیجه پائین ترین میزان آلودگی در آمریکای لاتین را داشته است. ونزوئلا تنها شش عفونت در هر میلیون شهروند داشت در حالیکه برزیل همسایه 104 عفونت در هر میلیون داشت. (8 )

زمانیکه رافائل کورِرو رئیس جمهور اکوادور بود، بیش از هزار پزشک کوبایی ستون فقرات سیستم مراقبت های بهداشتی این کشور را تشکیل می دادند. لنین مورنو در سال ۲۰۱۷ انتخاب شد و پزشکان کوبایی بزودی اخراج شدند در نتیجه طب عمومی در هرج و مرج قرار گرفت. در پی توصیه های صندوق بین المللی پول، لنین مورنو ۳۶ درصد از بودجه بهداشت عمومی را قطع کرد، یعنی بدون متخصصان بهداشتی، بدون تجهیزات لازم پزشکی و مهم تر از همه، بدون یک سیستم بهداشتی منسجم، باقی ماند. حال آنکه، ونزوئلا و کوبا ۲۷ کشته از کووید-۱۹ داشتند، اما بزرگترین شهر اکوادور، گوایاویل تعداد مرگ و میر های تقریبی ۷۶۰۰ نفر را داشت. (۹ )

پاسخ پزشکی بین المللی: طب کوبا شاید به دلیل خصوصیات انترناسیونالیسم آن در زمره بهترین شناخته شده باشد. نمونه بارز آن زلزله ویران گریست که در سال ۲۰۱۰ ، هائیتی را لرزاند. کوبا کادر ورزیده پزشکی را به هائیتی گسیل کرد که در میان آنها زندگی می کردند، و ماه ها و سالها پس از زلزله در آنجا ماندند. پزشکان ایالات متحده جائیکه قربانیان هائیتی در آن جمع شده بودند نخوابیدند. آنها در عوض شب ها به هتل های لوکس بازگشتند و بعد از چند هفته از آنجا عزیمت کردند. جان کرک، اصطلاح توریسم در برابر بلایای متعدد را در توصیف روشی که بسیاری از کشورهای ثروتمند به بحرانهای پزشکی در کشورهای فقیر پاسخ می دهند، ابداع کرد.

تعهدی که کادر پزشکی کوبا در سطح بین المللی نشان می دهد، ادامه تلاش های نظام مراقبتهای بهداشتی این کشور در سه دهه برای یافتن بهترین راه برای تقویت پیوند بین متخصصین مراقبت و افرادی ست که در خدمت آنها هستند. تا سال ۲۰۰۸ ، کوبا بیش از ۱۲۰ هزار متخصص مراقبت های بهداشتی را به ۱۵۴ کشور جهان اعزام کرده بود، پزشکان این کشور بیش از ۷۰ میلیون نفر در جهان را مراقبت می کردند، و تقریبا دو میلیون نفر زنده ماندن خود را مدیون خدمات پزشکی کوبا در کشور خود می دانند.

اسوشیتد پرس گزارش داد وقتی کووید-۱۹ در سراسر جهان گسترش یافت، کوبا ۳۷ هزار کارمند پزشکی در ۶۷ کشور داشت. بزودی پزشکان دیگری در سورینام، جامائیکا، دومنیکا، بلیز، سنت وینسنت و گرنادینها، سنت کیتس و نوویس، ونزوئلا و نیکاراگوئه مستقر شدند. (10 ) در ۱۶ آوریل، گرانما گزارش داد که « ۲۱ سپاه از متخصصان مراقبتهای بهداشتی به منظور پیوستن به تلاش های ملی و محلی در ۲۰ کشور مستقر شدند. » (11 ) در همان روز، کوبا ۲۰۰ نفر از پرسنل بهداشتی را به قطر اعزام کرد. (12)

هم چنانکه شمال ایتالیا مرکز موارد کووید-۱۹ شده است، یکی از شهرهایی که به شدت آسیب دیده بود، کریما در منطقه لومباردی بود. اطاق اورژانس بیمارستان از ظرفیت گذشته بود. در تاریخ ۲۶ ماه مارس سال جاری، کوبا ۵۲ پزشک و پرستار که یک بیمارستان صحرایی با سه تخت بخش مراقبتهای ویژه و ۳۲ تخت دیگر با اکسیژن تأسیس کردند، اعزام کرد. یک کشور کوچکتر و فقیر تر دریای کارائیب در زمره کشورهای معدودی است که  اکنون به قدرت بزرگ اروپايی کمک میرساند. مداخله کوبا نتیجه داد. تا ۱۷ آوریل گذشته، ۳۰ نفر از متخصصان پزپشکی کوبا در مأموریت خارج بعد از آزمایش تست آنها برای کووید-۱۹ مثبت بود. (۱۳ )

کوبا جهان را به کشورش آورد: نکته جالب توجه اینجاست که کارمندان پزشکی که از کوبا به سراسر جهان اعزام می شوند، افرادی هستند که به این جزیره آمده اند- دانشجویان و بیماران. زمانیکه پزشکان کوبایی در سال ۱۹۶۶ در کنگو بودند، آنها با چشم خود دیدند که جوانان بطور مستقل تا پاسی بعد از نیمه شب در زیر چراغ برق خیابان درس می خوانند و به این جوانان ترتیبی داده شده که به هاوانا برای ادامه تحصیل بیایند. کوبایی ها حتی دانش آموزان آفریقایی بیشتری را در طول جنگ سال های ۱۹۸۸ –۱۹۷۵ آنگولا بهم راه خود آوردند و هم چنین پس از طوفان میچ و ژرژ تعداد زیادی از دانشجویان آمریکای لاتین را به کوبا برای ادامه تحصیل در رشته پزشکی آوردند. تعداد دانش آموز انی که برای تحصیل به کوبا می آمدند در سال ۱۹۹۹ زمانیکه دانشکده پزشکی آمریکای لاتین در کوبا افتتاح شد، حتی بیشتر شدند. تا سال ۲۰۲۰ ، دانشکده پزشکی آمریکای لاتین تعداد۳۰ هزار پزشک از بیش از ۱۰۰ کشور را فارغ التحصیل کرده بود.

کوبا هم چنین سابقه آوردن بیماران خارجی برای معالجه را دارد. پس از واقعه فاجعه بار هسته ای سال ۱۹۸۶ در چرنوبیل، ۲۵ هزار بیمار که اکثرا کودکان بودند، برای درمان و معالجه به این جزیره آمدند که برخی از آنها ماه ها وسالها می بایست در آنجا بمانند. کوبا با آغوش باز تختخواب های بیمارستان و اردوگاه تابستانی جوانان را در اختیار این نیازمندان گذاشت.

در روز ۱۲ مارس گذشته، نزدیک به ۵۰ نفر از خدمه و مسافران کشتی مسافر بری انگلیسی، ام اس برامر که یا به ویروس کووید-۱۹ مبتلا بودند و یا علائم ویروس را داشتند به ساحل باهاما، یک کشور مشترک المنافع انگلیس نزدیک می شدند. از آنجا که این کشتی پرچم باهامایی را به عنوان یک کشتی مشترک المنافع حمل می کرد، نمیبایست مشکلی برای پیاده کردن سرنشینان آن برای معالجه و بازگشت به انگلستان باشد. اما وزارت حمل و نقل باهاما اعلام کرد که « هیچ کشتی مسافر بری مجاز نیست در بندر باهاما لنگر بیندازد و هیچ کس مجاز نخواهد بود که از کشتی پیاده شود.» (14 ) طی پنج روز بعد، ایالات متحده، باربادوس (یکی دیگر از کشورهای مشترک المنافع) و چند کشور دیگردر آب های کارائیب، آن را نپذیرفتند. در روز ۱۸ مارس، کوبا تنها کشوری بود که به کشتی مسافربری برامر با یک هزار مسافر و خدمه اجازه لنگر انداختن داد. درمان در بیمارستانهای کوبا به کسانیکه به خاطر مریضی نمی توانستند پرواز کنند جا و مکان داد. اکثر مسافرین با اتوبوس به فرودگاه بین المللی خوزه مارتی برای بازگشت به انگلستان رفتند. قبل از عزیمت، مسافران و خدمه برامر پرچمی را بالا گرفتند که بر روی آن حک شده بود « من شما را دوست دارم کوبا ». (15 ) انتی گوتری، یکی از مسافرین در صفحه فیس بوک خود نوشت: « آنها باعث شدند که ما نه تنها احساس تحمل و مدارا کردن کنیم، بلکه در واقع مورد استقبال قرار گرفتیم. » (16 )

پزشک و دارو برای همه: در سال ۱۹۸۱ ، بخصوص شیوع یک بیماری ویروسی ناتوان کننده مناطق استوایی (تراپیکال) که توسط پشه ها منتقل می شود و باعث ایجاد تب ناگهانی و درد های حاد در مفاصل که هر چند سال یک بار به این جزیره سرایت می کند، شروع شد. در آن زمان بسیاری از مردم از سطح بسیار بالای مؤسسات تحقیق که داروی اینترفرران آلفا ۲ بی با موفقیت برای درمان این ویروس کشف کرده بودند، آگاهی یافتند. هم چنانکه هلن یاف خاطر نشان می کند، « داروی اینترفرران کوبا اثربخشی و ایمنی خود را در درمان بیماری های ویروسی از جمله هپاتیت بی و سی، زونا (آز نوع سرخک)، اچ آی وی ایدز و این ویروس را نشان داده است. » (17 ) این امر با جلوگیری از عوارضی که می توانست وضعیت بیمار را بدتر کند و منجر به مرگ شود، انجام گرفت. اثر این دارو برای ده ها سال پایدار بود و در سال ۲۰۲۰ ، به عنوان یک داروی کاملا قابل اعتماد برای کووید-۱۹ از اهمیت حیاتی برخوردار شد. آنچه که زنده مانده بود، اشتیاق کوبا برای تولید تعدد این دارو ها و اشتراک گذاری با دیگر کشورها بود.

کوبا با کشورهایی مانند چین، ونزوئلا و برزیل در زمینه توسعه این دارو همکاری کرده است. همکاری با برزیل منجر به ایجاد واکسن مننژیت با هزینه ۹۵ سنت بجای ۱۵ تا ۲۰ دلار برای هر واکسن شد. سرانجام، کوبا به سایر کشورها می آموزد که داروها را خود تولید کنند تا مجبور نباشند به کشورهای ثروتمند تکیه کنند.

برای مقابله مؤثر با بیماری، دارو ها اغلب به سه دلیل مطلوب می باشند: آزمایش برای تعیین افراد آلوده؛ درمان بیماران به منظور رفع یا علاج مشکل و واکسن برای جلوگیری از عفونت ها. به محض دسترس پذیری به آزمایش سریع واکنش زنجیره ای پالیمراز ( انزایمی که تشکیل پولیمر خاص، به ویژه دی ان ای یا آر ان ای را ایجاد می کند)، کوبا شروع به استفاده از آنها بطور گسترده ای در جزیره کرد. کوبا هم اینترفرران آلفا بی ۲ (پروتئین موجود دارای صفات ارثی متشکل جدید) و پریونگ اچ اوُ-وی آر (الف) که داروئی ست گیاهی ایجاد کرد. تلسور گزارش کرد که تا ۲۷ ماه مارس، بیش از ۴۵ کشور از کوبا تقاضای استفاده از داروی انترفرران به منظور کنترل این ویروس و خلاص شدن از شر آن کردند. (18 )

مرکز مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی کوبا به دنبال ایجاد واکسن علیه کووید-۱۹ است. مدیر تحقیقات زیست پزشکی، دکتر جراردو گیلن تأیید کرد که تیم وی با محققان چینی در یونگژو، استان هونان همکاری می کند تا واکسنی برای تحریک سیستم ایمنی بدن ایجاد کند و می تواند از طریق بینی که مسیر انتقال کووید-۱۹ است گرفته شود. هرچه کوبا توسعه میدهد، مسلم است که بر خلاف داروهای ایالات متحده که با هزینه مالیات دهندگان ثبت میشود، کوبا با سایر کشورها با هزینه کم به اشتراک میگذارد تا شرکتهای غول پیکر فارما نتوانند کسانی را که به دارو نیاز دارند گول بزنند.

کشورهایی که هنوز مقوله اشتراک گذاری را فرا نگرفته اند، کوبا با مأموریت های همبستگی خود نگرانی واقعی را نشان میدهد که اغلب به نظر میرسد در سیستم های مراقبت های بهداشتی سایر کشورها فاقد آن هستند. انجمن های پزشکی در ونزوئلا، برزیل و سایر کشورها اغلب با پزشکان کوبایی خصمانه برخورد می کنند. در عین حال، آنها به اندازه کافی پزشک ندارند که حاضر باشند در شرایط خطرناک به نقاط دور افتاده سفر کنند یا در صورت لزوم، با الاغ یا قایق به مناطق ضروری و روستایی بروند، درست طوریکه پزشکان کوبایی انجام می دهند.

هنگامی که در سال ۲۰۱۰ در پرو بودم، از پولیسلو پیسکو دیدن کردم، مدیر کوبایی آن، لئوپولدو گارسیا میژاس توضیح داد که رئیس جمهور وقت، آلن گارسیا دست رد به پزشکان اضافی کوبایی میداد و برای ماندن در کوبا این دکتر ها مجبور به سکوت بودند. کوبا بخوبی میداند که باید هر مأموریت پزشکی را برای تأمین شرایط سیاسی تنظیم کند.

حد اقل یک استثنا وجود دارد که پزشکان کوبایی مطابق هوی و هوس سیاسی در یک کشور باقی می مانند. کوبا از سال ۱۹۹۸ مراقبت های پزشکی در هاندوراس را آغاز کرد. در ۱۸ ماه از تلاش های کوبا در هاندوراس، میزان مرگ و میر نوزادان کشور از ۸۰.۳ به ۳۰.۹ مرگ در هر ۱۰۰۰ تولد زنده کاهش یافته است. حالت سیاسی تغییر کرد و در سال ۲۰۰۵ ، مرلین فرناندز، وزیر بهداشت هاندوراس تصمیم گرفت پزشکان کوبایی را از کشور خارج کند. اما، اوضاع تغییر کرد و مخالفتهای ضد دولتی مسیر را تغییر داد تا جایی که دولت به کوبایی ها اجازه ماندن داد.

نمونه فاجعه بار و قابل توجه اینجا بود زمانیکه یک دولت از پیشنهاد کمک های کوبا خودداری می کند، مثل طوفان کاترینا است. پس از وقوع طوفان در سال ۲۰۰۵ ، ۱۵۸۶ متخصص بهداشت و درمان کوبایی آماده شدند تا به نیواورلینز بروند. جورج دبلیو بوش این پیشنهاد را رد کرد، طوریکه بهتر است شهروندان ایالات متحده جان خود را از دست بدهند (که دادند) تا اینکه کیفیت کمک های کوبا را بپذیرند.

اگر چه دولت ایالات متحده نسبت به دانشجویانی که در دانشکده پزشکی لاتین تحصیل می کنند با سردی برخورد می کند، اما آنها هنوز می توانند پس از بازگشت به کشور آنچه را که فرا گرفتند به آن عمل کنند. در سال ۱۹۸۸ ، کاترین هال-تروژیلو از البوکورک، نیو مکزیکو پروژه زایمان ایالات متحده را تأسیس کرد، که به مدافعین آموزش می دهد تا با زنان سیاه پوست آمریکائی تبار کار کنند و از نوزادی با آنها ارتباط برقرار کنند. او از همکاری پروژه نوزادی با کوبا و پشتیبانی بسیاری از دانشجویان دانشکده پزشکی لاتین سپاسگزار است. در سال ۲۰۱۸، او به من گفت: « ما یک مکان در کشور برای دانشجویان دانشکده پزشکی لاتین هستیم. آنها همکاری با ما را راهی برای عملی کردن آنچه در دانشکده پزشکی لاتین آموخته اند می بینند.»

دکتر کوبایی، جولیو لوپز بنتز در سال ۲۰۱۷ خاطر نشان کرد که وقتی این کشور کلینیک ها را در سال ۱۹۷۴ دوباره نوسازی کرد، مدل کلینیک قدیمی طوری بود که بیمار می بایست به کلینیک برای معالجه بیاید، اما اکنون کلینیک است که به بالین بیمار میرود. به همچنین، فارغ التحصیل دانشکده پزشکی لاتین در کوبا، دکتر ملیسا باربر، از محله جنوبی برانکس در طول مدت زمان کووید-۱۹ بازدید کرد، او متوجه شد در حالیکه در ایالات متحده به اکثر مردم میگوید بروید به آژانس های مربوطه، در صورتیکه آنچه که مردم نیاز دارند این است که مقامات دولتی باید متخصصین را سازمان دهی کند تا به بالین مبتلایان بروند. دکتر باربر در ائتلاف با مات هیون ممس، اتحاد برانکس جنوبی و بسیاری از انجمن های متصرّف محلی کار می کند. مانند کوبا، آنها در تلاشند تا افراد آسیب پذیر را شناسایی کنند، « از جمله افراد مسن، افراد یکه دارای کودکان و نوزادانی هستند که وابسته به منزل هستند، افرادی که عوارض مختلف دارند و واقعاً مستعد به ابتلا به ویروس هستند. » (19 )

همینکه متوجه می شوند چه کسی نیاز به کمک دارد، آنها سریعاً دست بکار می شوند، از جمله دادن مواد غذایی، داروهای درمانی و سایر تجهیزات مورد نیاز بیمار. بطور خلاصه، رویکرد ائتلاف برای رفتن به منازل این است تا اطمینان حاصل شود که مردم از بی اعتنائی و کمبود رنج نبرند. برخلاف کوبا، سیاست ملی ایالات متحده این است که هر ایالتی و هر شهرداری انجام وظایف خود را دارد و به این معنی است که بجای قربانی دادن تنها چند نفر، موج عظیمی وجود دارد که گروه های عظیمی در پرتگاه مرگ قرار گرفته اند. آنچه کشورهایی که با اقتصاد بازار به آن نیازمندند عملیاتی ست که در کشور های برانکس جنوبی و کوبا در مقیاس ملی انجام می گیرد.

این همان چیزی بود که چی گوارا در سال ۱۹۵۱ تصور میکرد. دهه ها قبل از شیوع کووید-۱۹ از فردی به فرد دیگر، قدرت خلاقیت چی از دکتری به دکتر دیگر منتقل می شد. یا شاید بسیاری دیدگاه های خود را چنان گسترده به اشتراک گذارند تا پس از ۱۹۵۹ ، کوبا داروهای انقلابی را در هر نقطه جهان که می توانست اشاعه بدهد. بدیهی است که چی گوارا، دستاوردهای داخلی پیچیده سیستم پزشکی کنونی کوبا را طراحی نکرد. اما، او شفا دهندگانی را دنبال میکرد که طراحی اضافی را درست کردند که امروزه در سرتاسر قاره ها خود را آشکار کرده است. در زمانهای معینی از تاریخ، هزاران یا میلیونها نفر تصاویر مشابهی از آینده متفاوت را می بینند. اگر در ساعتی که ساختار های اجتماعی در حال تجزیه یا متلاشی شدن هستند، سپس یک ایده انقلابی به نیروی مادی برای ساختن دنیای جدیدی تبدیل خواهد شد.

توسط: دان ویتز

Interferon Alpha 2B (a recombinant protein) and PrevengHo-Vir (a homeopathic medication)

Notes

  1. Nancy Scheper-Hughes, “AIDS, Public Policy, and Human Rights in Cuba,” Lancet 342, no. 8877 (1993), 965–67.
  2. Pascual Serrano, “Cuba en Tiempos de Coronavirus,” cuartopoder, March 21, 2020.
  3. Helen Yaffe, “Cuban Medical Science in the Service of Humanity,” CounterPunch, April 10, 2020.
  4. Merriam Ansara, “John Lennon in Quarantine: A Letter From Havana,” CounterPunch, April 9, 2020.
  5. Heidy Ramírez Vázquez, “Medicamento Homeopático a Ciudadanos en Cuba,” Infomed al Día, April 12, 2020.
  6. Susana Hurlich, “Door by Door the Cuban Government Delivers Immune Boosting Medicine to the People,” Resumen-English, April 9, 2020.
  7. Cira Pascual Marquina, “A Caracas Commune Prepares for the Coronavirus Crisis: Four Voices from the Altos de Lidice Communal Healthcare System,” Venezuela Analysis, April 11, 2020.
  8. “Venezuela Has the Lowest Contagion Rate in Latin America,” teleSUR, April 14, 2020.

در زمینه مالی ما را یاری دهید

سخنان اسماعیل بخشی در گردهمآئی کارگران هفت تپه

بخشی از برنامه مراسم یادبود رفیق علی صادقی (کاک ابراهیم) در هامبورگ

گفتگوئی با دکتر علی صادقی (کاک ابراهیم) و محمد اشرفی