جمعه, ۰۹ خرداد ۱۳۹۹
کشور کوبا، نمونه ای از همبستگی بین المللی در شرایط بحرانی
متداول‌ترین شایستگی مورد استفاده برای توصیف تجربه جهانی بیماری همه گیر که در حال حاضر شاهد آن هستیم یا تحت تأثیر آن قرار داریم «بحران» می‌باشد. و من از سخنان نظریه پرداز سیاسی، انتونیو گرامشی یادآوری می‌کنم: «بحران دقیقاً در این واقعیت است که پیر در حال مرگ است و نو نمی‌تواند به دنیا بیآید؛ در این دوران فترت، انواع بسیاری از علائم وحشتناک امراض ظاهر می‌شود.»

آیا این ویروس کورونا علائم مرض ویژه ناخوشی گرامشی است؟ من نمی‌دانم. او شاید به فکر علائم سیاسی بیشتری بوده است. اگر گرامشی امروز زنده می‌بود، ممکن بود سطح نا امیدی دولت آمریکا نسبت به کشورهایی مانند ونزئولا، کوبا، چین، نیکاراگوئه، روسیه، کره شمالی واین لیست ادامه دارد، مقاومت می‌کنند را به عنوان علائم ویژه یک بیماری نامگذاری کرده باشد. جان کندن وعذاب امپراتوری در حال مرگ که علیه هر چیزی که سالم و زنده است شلاق میزند.

دولت ترامپ اینقدر در محنت و اندوه و عجز بسر می‌برد که پاداش ۲۵ میلیون دلار«برای اطلاعاتی که منجر به دستگیری و یا محکومیت» رئیس جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورا و سایر مقامات ارشد، شود را قابل قبول می‌داند. تنها اطلاعات یا ترور برای وزارت امور خارجه ایالات متحده تنها معنی می‌دهد. بدون شک ایالات متحده در پس ترور علیه مادورا که در اوت ۲۰۱۸ در کلمبیا برنامه ریزی شده بود و در کاراکاس با پهپاد حامل مواد منفجره انجام شد. از این گذشته، لیست ترورهای سیاسی توسط ایالات متحده بسیار گسترده است. آخرین مورد، امسال، قتل ژنرال قاسم سلیمانی، رهبر نیروی نخبه نظامی سپاه قدس ایران بود. ما حق نداریم قربانیان را با هر مرام که هستند قضاوت کنیم. تنها قاتل باید محاکمه شود.

این واقعیت که کشتن هدفمند مادادور از طرف وزارت امور خارجه آمریکا چند روز قبل و در زمان دقیق یک مشکل جدی بهداشت جهانی با بیماری همه گیر ویروس کرونا صادر شد، فقط می‌تواند یک علامت بیماری ویژه توصیف شده توسط گرامشی باشد که از مغز مختل شده جمعی دولت آمریکا صادر شده است.

اما، توضیح شرایط ذهنی مقامات رژیم آمریکا چیزی نیست که من می‌خواهم در مورد آن تمرکز کنم.

اگر معنای اصطلاح ریشه‌ای کلمه بحران را در نظر بگیریم، از لغت یونانی کرایسیس (1 ) به معنی تصمیم یا تصویب نامه گرفته می‌شود. یعنی ما در یک نقطه بحرانی هستیم که ما را ترغیب می‌کند تا چشم براه باشیم و تصمیمات لازم را اتخاذ کنیم. این تصمیمات ممکن است به راحتی سیاسی باشند و ما امیدواریم که پیر را دفن کرده و منجر به تولد چیزی «نو» شود.

در ژانویه سال ۱۹۵۹ چیزی نو در کوبا رخ داد که شورش علیه دولت فاسد و دست نشانده دولت آمریکا که اکثریت کوبایی‌ها را به فقر، فلاکت و جهل محکوم کرده بود، سر بلند کرد. جامعه نوینی که پدید آمد، در ۶۰ سال گذشته در برابر محاصره شدید تحریم‌های اقتصادی مقاومت کرده است، علی رغم همه‌ی این مشکلات، این کشور رونق یافته و ارزشمند‌ترین نمونه را برای بشریت به ارمغان آورده است: یعنی ارزش همبستگی در سطح جهانی.

چقدر جالب و قابل توجه است که تنها چند ماه بعد از انقلاب جدید کوبا، چه گوارا در یک سخنرانی در مورد طب انقلابی اظهار داشت: «[آنچه| که ما انجام داده ایم تمرین نیکوکاری است، و آنچه که امروز باید تمرین کنیم همبستگی است.»

راز موفقیت کوبا: همبستگی بین المللی بوده است

در زندگی حرفه‌ای ام با متخصصان بهداشت و تندرستی کوبا همکاری داشته‌ام و سیستم بهداشت عمومی بسیار خوبی که در کوبا بکار افتاده است را مشاهده کرده‌ام. این سیستم کاملا با بودجه عمومی و با پوشش جغرافیایی کامل صورت گرفته است. بهترین شاخص دستاورد بهداشتی در کوبا میزان مرگ و میر نوزادان کوبا است که طبق اعلان بانک جهانی در سال ۲۰۱۸ میزان مرگ و میر نوزادان کوبا ۳.۷ در هر هزار تولد زنده است (برای ایالات متحده ۵.۶ است). موفقیت اصلی آن از رویکرد بسیار پیشگیرانه در مراقبت‌های اولیه ناشی می‌شود.

بخش عمده قدرت نهادها نقش برجسته و غالب همبستگی در جامعه کوبا است. این حس همبستگی و انسجام اجتماعی در حقیقت ممکن است یکی از دلایلی باشد که کوبا با موفقیت در برخورد با بیماری همه گیر ویروس کرونا با تنها ۸۰ نفر تا به امروز مورد تأیید قرار گرفته و با هیچ جان باخته‌ای روبرو نیست. رئیس جمهور کوبا، دیاز کانل اخیرا اظهار داشت: «همه ما به همه ما وابسته‌ایم و همه ما به یکدیگر وابسته‌ایم.» در نتیجه، رهبران جامعه و تشکیلات بهداشتی از نزدیک ۶۴۳۰۰۰ خانواده را بازدید کرده‌اند تا از این طریق که در مواجهه با محاصره دولت ترامپ هستند، برای اطمینان از پشتیبانی لازم برای مقابله با اورژانس بهداشتی برخوردار باشند.

همبستگی در امور داخلی با برنامه همکاری پزشکی کوبا در سطح جهانی مطابقت دارد. در توضیحات این برنامه آمده است که این سیاست براساس اصل همبستگی بین‌المللی و با اولین تیپ پزشکی آن به الجزایر در سال ۱۹۶۳ آغاز شده است. در یک مقاله تحقیقاتی این نویسنده از کوبا به عنوان یک نمونه برای نشان دادن عمل همبستگی در مراقبت‌های بهداشتی به امید آینده‌ای تندرست ‌تر استفاده می‌کند.

معهذا، با توجه به اینکه خدمات درمانی بطور مستقیم با زندگی انسان سرو کار دارد و منابع کمیاب هستند، سوالات سختی باید پرسیده شود: ارزش زندگی انسان چیست؟ چه سبک سنگین کردن قابل قبولی – در صورت وجود – می‌توانیم برای یک زندگی انسانی ایجاد کنیم؟ چه فداکاری‌یی به عنوان یک جامعه میخواهیم برای نجات جان یک کودک انجام دهیم؟ این‌ها بیش از سوالات فلسفی است. تصمیماتی را که در مورد این سوالات می‌گیریم نوع جامعه‌ای را که تصور میکنیم داشته باشیم را تعیین می‌کند. این نویسنده و یک همکار کوبایی اشاره کرده‌اند که کوبا اراده سیاسی شدیدی را برای ادامه زندگی بشر در کوبا و هم چنین در سایر کشورها با ابتکار و منابع مطابق از خود نشان داده است. هیچ زمان بهتری برای نشان دادن اراده سیاسی برای حفظ سلامت خوب توده‌ها نسبت به زمان بحرانی وجود ندارد.

در چند هفته اخیر گزارشات زیادی مبنی بر اعزام نیروی متخصصان بهداشت کوبایی به چندین کشور وجود داشته است که این کشورها درخواست کرده‌اند برای مقابله با بیماری همه گیر ویروس کورونا که حتی رسانه‌های اصلی شرکتهای چند ملیتی نتوانسته‌اند پنهان کنند، از آنها طلب کمک کرده‌اند. به عنوان مثال، مجله محافظه کار نایشنال پسُت، کمک‌های ارزنده‌ای را که توسط «کوبا تحت رهبری کمونیستی» انجام شده است، به همراه چین و روسیه و حتی یک کشوری مانند ایتالیا که به ناتو تعلق دارد به رسمیت شناخته است.

در همین حال، ایالات متحده آمریکا از دولت‌ها می‌خواهد که پزشکان کوبایی را نپذیرند. کاخ سفید متخصصان کوبایی را مورد حمله شدید قرار داد که در تاریخ نیم قرن گذشته به بیش از ۱۵۰ کشور در آفریقا، آمریکای لاتین و کارائیب، خاور میانه و آسیا ماموریت هایی را انجام داده اند که در کل با بیش از ۴۰۰۰۰۰ کادر ورزیده و با تجربه پزشکی گسیل کرده است. این برخورد کاخ سفید کاملا غیر مسئولانه و مغایر با همبستگی انسانی است. آنچه سازمان بین‌المللی مدیسینس فرانتیررز (2 ) برای کاهش مرگبار ویروس کورونا انجام میدهد، قابل ستایش است. آنچه که باید محکوم شود این واقعیت است که چنین کار دلهره آور از طریق کمک‌های غیر قابل پیش بینی به امر خیریه متکی است.

در خاتمه، در مواقع بحرانی – مانند شیوع یک بیماری همه گیر کشنده – ما باید عقاید از پیش تصور شده را کنار بگذاریم که در واقع می‌توانند بحران را تشدید کنند و به دنبال ایده‌ها و راهبردهایی برای ساختن یک الگوی جدید باشیم. اگر ناظر عینی یا بی طرف باشیم مثال های فراوانی وجود دارد. کوبا نمونه‌ایست زنده‌ از آنچه که در شاق‌ترین وضعیت بهداشتی که در تاریخ اخیر در چنین مقیاس جهانی تجربه شده است امکان پذیر است.

همبستگی به عنوان یک ارزش انسانی – کاملا برخلاف صدقه – به معنی تأثیر گذاری بر سازمان اجتماعی است تا بتواند آن را به سود جمعی بزرگتر تغییر دهد. تمرین یا اعمال همبستگی به آگاهی از شرایط و تحولات اجتماعی یا تعریف مجدد روابط قدرت معطوف می‌شود.

همبستگی بین‌المللی، به عنوان واژه مترادف همکاری، هم چنین می‌تواند ارکانی برای روابط خارجی در مقیاس وسیع‌تری تلقی شود. چه خواهد بود که بجای خصومت و ضدیت، روابط خارجی میان کشورها مبتنی بر همبستگی باشد؟ کوبا به ما نشان می‌دهد که امکان پذیر است.

توسط نینو پاگلیسیا، ۳۰ مارس ۲۰۲۰

در زمینه مالی ما را یاری دهید

سخنان اسماعیل بخشی در گردهمآئی کارگران هفت تپه

بخشی از برنامه مراسم یادبود رفیق علی صادقی (کاک ابراهیم) در هامبورگ

گفتگوئی با دکتر علی صادقی (کاک ابراهیم) و محمد اشرفی